De 3 valkuilen in systemisch werk met honden

De 3 valkuilen in systemisch werk met honden

We voelen allemaal dat er een diepe verbinding is met onze honden. We noemen de hond vaak ‘onze spiegel’, een term die inmiddels stevig geworteld is. Maar in mijn werk bij de KernKracht Academie zie ik dat we deze spiegeling vaak te klein maken. We proberen de magie van de hond te vangen in onze ratio door bijvoorbeeld te zeggen: “Mijn hond is onrustig, dus ik zal nu ook wel onrustig zijn.” 

De werkelijkheid is veel rijker en diepgaander dan dat! En wanneer we de signalen van een hond proberen te begrijpen met ons logische verstand, missen we de werkelijke boodschap uit de onderstroom. Ik neem je in deze blog graag mee in de 3 meest gemaakte fouten bij het interpreteren van de hond als spiegel. En hoe het systemisch gezien wel werkt! 

1. Jouw verhaal op de hond plakken

De eerste valkuil is onze menselijke neiging om alles wat we zien te willen duiden vanuit ons eigen referentiekader. We plakken menselijke labels en oordelen op het gedrag van de hond: “Hij kijkt schuldig” of “Hij is boos op mij, omdat ik weg ben geweest.” 

Hoewel dit super menselijk is, vertelt het vaak meer over onze eigen innerlijke dialoog dan over wat de hond werkelijk laat zien. In mijn werk zie ik namelijk dat een hond niet reageert op het ‘verhaal’ dat jij over een emotie vertelt. Hij reageert op de werkelijke beweging tussen jullie. 

De systemische blik:

De hond spiegelt niet jouw gedachte, maar de energetische waarheid die je (onbewust) probeert te vermijden.  

Wanneer een hond bijvoorbeeld fysiek afstand neemt op het moment dat jij in de analyse schiet, zou het kunnen dat hij niet ‘afstandelijkheid’ spiegelt, maar de verbroken verbinding met je eigen lijf op dat moment.  

De hond reageert op de leegte die ontstaat wanneer we uit ons hart/lichaam gaan en in ons hoofd gaan wonen. Als we de hond dan proberen te ‘lezen’ met datzelfde hoofd, missen we de uitnodiging om weer werkelijk aanwezig te zijn. 

2. Begrijpen in plaats van ervaren

In onze maatschappij hebben we geleerd dat ‘begrijpen’ de weg is naar een oplossing. We willen de spiegeling van de hond analyseren om controle te houden over de situatie. We maken er een mentale puzzel van: “Als ik dit doe, dan doet de hond dat, dus dat betekent x.” 

Maar het systeem is echt vele malen intelligenter dan onze ratio 

De hond communiceert met een laag in ons die ouder is dan onze taal, namelijk ons zenuwstelsel en ons energetisch veld. Zodra we proberen te beredeneren wat de hond ons laat zien, plaatsen we een filter tussen onszelf en de ervaring. We kijken naar de hond, in plaats van te voelen wat de beweging van de hond in ons teweegbrengt. 

De systemische blik:

Systemisch werk met honden vraagt dus niet om al die analyses, maar om de bereidheid om het even ‘niet te weten’. Het vraagt om het vermogen om voorbij de verklaringen te zakken naar de directe ervaring.  

En wanneer we stoppen met zoeken naar het ‘waarom’, ontstaat er ruimte voor wat er werkelijk gezien wil worden. Een hond die plotseling gaat gapen of schudden, hoeft geen ‘stress-signaal’ te geven over de omgeving. Het kan ook een uitnodiging zijn om de opgebouwde spanning in het eigen systeem te ontladen. Vakmanschap betekent hier dus dat je kunt waarnemen wat er feitelijk gebeurt, zonder dat je het direct hoeft te verklaren. 

3. De ordening en de plek van de hond in het systeem negeren 

De meest fundamentele fout die ik tegenkom, is het zien van de hond als een losstaand individu, in plaats van als onderdeel van een groter systeem. Elk systeem kent een natuurlijke ordening. Wanneer die ordening verstoord is, ontstaat er onrust die de hond feilloos oppikt. 

Honden zijn vanuit een diepe, blinde loyaliteit aan het systeem vaak bereid om plekken te bezetten die niet van hen zijn. Ze resoneren met wat er buitengesloten is en worden zo de ‘dragers’ van wat wij zelf nog niet kunnen of willen aankijken. 

De systemische blik:

Wanneer de ordening in een systeem verstoord is (denk aan een kind dat op de plek van een ouder staat), zal de hond dit direct spiegelen door zelf ook van zijn plek te gaan. Hij kan bijvoorbeeld de plek innemen van een buitengesloten familielid of een verlies, puur om de energetische balans te herstellen. 

De hond die bijvoorbeeld tussen partners in gaat staan in een opstelling, laat wellicht geen jaloezie zien, maar het zou een teken kunnen zijn van een leegte in de partnerrelatie of een onverwerkt trauma dat nog tussen hen in staat.  

Zonder oog voor de ordening en de geschiedenis van het systeem, begrijp je de beweging van de hond nooit volledig. 

Naar honden kijken met een systemische bril 

Echt kijken naar de spiegel van de hond is dus echt een vak apart! Het vraagt om vakmanschap, een scherp innerlijk kompas en de kunst om de intelligentie van het systeem voorop te stellen.  

Ik hoop dat ik je met deze blog heb kunnen meegeven dat het dus niet gaat over het ‘lezen’ van de hond alsof al het gedrag een vertaling heeft. Het gaat over het leren waarnemen van subtiele verschuivingen in energie en de moed om de hond de ruimte te geven om “zijn werk” te doen. 

Dit is precies de diepgang die ik professionals bied bij de KernKracht Academie. Ik leer je niet om de hond te ‘gebruiken’ als instrument, maar om jezelf te scherpen als instrument, zodat je de dialoog tussen de hond en het systeem zuiver kunt begeleiden.

De hond is de spiegel van de ziel die nooit liegt. Durf jij echt te kijken? 

Liefs,  
Danielle 

Ben jij al systemisch geschoold?

In de 5-daagse scholing voor systemisch professionals duiken we diep in het werken met honden in dit prachtige vak. We werken met opstellingen en de prachtige, pure feedback van de honden. Wil jij leren hoe je jouw hond op een veilige, welzijnsgerichte en professionele manier inzet in je eigen praktijk? Lees dan hieronder even verder!