Wat als je niets hoeft te sturen, niets hoeft op te lossen en alleen maar aanwezig bent? We leven in een ‘snelle’ wereld waarin we vaak geneigd zijn te doen. Als iemand verdrietig is, willen we troosten. Als er een probleem ontstaat, zoeken we naar oplossingen. Als een gesprek stilvalt, vullen we de leegte snel op met woorden. In coaching zie ik hetzelfde gebeuren: cliënten die hun “probleem” zo snel mogelijk willen tackelen en coaches die daar wellicht in meegaan.
Maar wat als er een andere manier is? Wat als heling niet altijd zit in méér woorden, méér adviezen of méér actie maar juist in minder? Dat is waar Holding Space over gaat: de ruimte houden voor wat er is. Zonder het direct te willen veranderen, zonder het te sturen en zonder het in te vullen. Alleen aanwezig zijn, maar wel in volledige aandacht. In deze blog neem ik je hierin mee en geef ik je oefeningen om hier zelf mee aan de slag te gaan!
Wat is Holding Space eigenlijk?
Holding Space is misschien wel één van de belangrijkste, maar ook moeilijkste vaardigheden van een coach. Het betekent dat je écht aanwezig bent voor de ander, zonder oordeel, zonder advies en zonder de drang om iets direct te willen “oplossen”. Het gaat niet zozeer om wat je doet, maar om wie je bént in dat moment.
Een cliënt voelt haarfijn aan of je er werkelijk bent, dat je in gedachten al vooruitloopt of met oplossingen bezig bent. Holding Space vraagt daarom om een diepe kwaliteit van aanwezigheid: je volle aandacht, je energie en je bereidheid om te verdragen wat er is. Dus echt het durven verdragen van de stilte en spanning die mogelijk omhoogkomt.
Wanneer je als coach Holding Space biedt, schep je een veilige bedding waarin alles welkom is. Denk aan emoties, gedachten, stilte of verwarring. Je probeert niets te sturen of te fixen, maar laat de ander ervaren dat alles er mag zijn. Juist in die ruimte ontstaat vaak de beweging of het inzicht dat de cliënt nodig heeft. Niet omdat jij het geeft, maar omdat de veiligheid en rust de cliënt helpen om weer bij zichzelf uit te komen.
Het klinkt eenvoudig (en in wezen ís het dat ook), maar in de praktijk vraagt het oefening en zelfbewustzijn. Want de neiging om te sussen, te adviseren of te verklaren is groot. Holding Space gaat erom dat je die neiging herkent, maar kiest voor het niet-doen: aanwezig zijn, ademhalen, ruimte houden. Daar ligt voor mij de ware kracht van coaching!
Waarom is dit zo’n belangrijk onderdeel van de opleiding?
Veel cursisten die starten met onze opleidingen vertellen dat ze gewend zijn om veel “te doen”. Bijvoorbeeld veel adviezen geven, meedenken of oplossingen aandragen, maar juist dat niet-doen blijkt vaak de grootste uitdaging (en de grootste kracht).
Tijdens de lesdagen ervaren cursisten dat cliënten (en honden!) pas écht in beweging komen wanneer ze de ruimte krijgen. Het gaat er niet om sneller, beter of harder te werken. Het gaat om vertragen en aanwezig zijn.
Praktijkvoorbeeld uit een lesdag
Tijdens een oefening zat een cursist tegenover een cliënt en het ging over een oud verlies. Vanuit betrokkenheid wilde de cursist steeds vragen stellen of troost bieden, maar daarmee ging ze eigenlijk (onbewust en goed bedoeld) weg van het gevoel van de cliënt.
Na feedback van de groep en de docent probeerde ze het opnieuw. Dit keer zei ze niets, maar ademde ze rustig, bleef zitten en was er gewoon. Ze hield de stilte vast.
Na een paar minuten keek de cliënt op en zei zacht: “Dit is de eerste keer dat ik dit verdriet écht voel, zonder dat iemand het kleiner maakt”.
Voor de cursist was dit echt een heel mooi leerpunt, want ze ontdekte dat Holding Space niet draait om woorden of oplossingen, maar om de ruimte waarin de ander zichzelf kan ontmoeten. En vanuit daar kun je verder aan de slag en kan er échte heling ontstaan.
De rol van honden in Holding Space
Honden zijn echt de beste voorbeelden als het gaat om Holding Space. Ze doen het gewoon, zonder woorden en zonder technieken. Hun aanwezigheid is genoeg.
Tijdens de opleiding zien cursisten vaak heel duidelijk hoe een hond reageert op wat er vanbinnen bij de mens gebeurt: Een voorbeeld uit een lesdag:
- Een hond die rustig bleef liggen zolang de coachee aanwezig was zonder verwachting.
- Zodra de coachee met gedachten afdwaalde stond de hond op en draaide zich weg.
- Wanneer de coachee weer terugkeerde naar kalme aanwezigheid, keerde de hond terug in ontspanning.
De honden maken zo mooi zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft in menselijke interactie: hoe jouw innerlijke houding direct voelbaar is voor de ander.
Soms zie je dat een hond zachtjes tegen iemand aan gaat leunen precies op het moment dat die zich alleen voelt. Of dat hij gewoon blijft liggen naast iemand die in stilte een herinnering doorleeft. Zulke momenten raken vaak veel dieper dan woorden kunnen.
Als coach is dat een prachtige spiegel om mee te mogen werken. De hond laat je ervaren dat Holding Space niet gaat om doen, maar om er gewoon te zijn. En laat honden daar nou echt meesters in zijn.
Oefeningen (voor coaches-to-be)
Holding Space klinkt eenvoudig, maar in de praktijk vraagt het echt oefening. Het gaat om bewust worden van je eigen neigingen (om te praten, te troosten of te sturen) en steeds weer terug te keren naar simpelweg aanwezig zijn. Met de volgende oefeningen kun je dit alvast een beetje oefenen en ervaren hoe krachtig die houding is.
- De stilte-oefening
Ga in gesprek met iemand en spreek af dat jij 5 minuten lang niets doet behalve aanwezig zijn. Je stelt geen vragen, geeft geen reacties en probeert de stilte niet op te vullen. Je luistert, je ademt en je blijft bij jezelf. Let op wat er in jou gebeurt: misschien voel je onrust, de drang om iets te zeggen of het ongemak van stilte. Misschien merk je juist rust of ruimte. Alles is goed, want het gaat erom dat je dit bewust ervaart zonder er meteen iets mee te hoeven doen. - Samen zijn met je hond
Ga eens naast je hond zitten zonder hem aan te raken of iets van hem te verwachten. Gewoon zitten, ademen en aanwezig zijn. Kijk wat er gebeurt: blijft hij rustig liggen, zoekt hij toenadering of wordt hij juist onrustig? Vaak zie je dat hoe meer jij ontspant in jezelf, hoe meer de hond zich ook ontspant. Het is een prachtige spiegel voor hoe subtiel, maar duidelijk, jouw innerlijke houding voelbaar is. - Je eigen triggers herkennen
Neem een moment om op te schrijven in welke situaties jij als coach snel de neiging voelt om te “helpen”. Bijvoorbeeld als iemand emotioneel wordt of juist stilvalt. Stel jezelf dan de vraag: Wat maakt dat ik dit zo lastig vind? Soms zit daar iets van je eigen stuk, soms een overtuiging dat je iets moet doen. Dit onderzoeken geeft je inzicht en helpt je om in een sessie beter aanwezig te blijven, ook als je dat spannend vindt. - De ademruimte
Voor je een sessie ingaat, neem drie rustige, bewuste ademhalingen. Voel je voeten op de grond en laat jezelf landen in het moment. Spreek dan een kleine intentie uit, bijvoorbeeld: “Ik ben hier. Ik hoef niets op te lossen. Ik vertrouw op wat zich laat zien.” Zo creëer je niet alleen ruimte voor de ander, maar ook voor jezelf.
Hoe vaker je dit oefent, hoe meer je zult merken dat stilte en aanwezigheid vaak krachtiger werken dan woorden.
Nog een voorbeeld uit de opleiding
Tijdens een oefening zat een cursist tegenover haar cliënt. De cliënt bleef maar praten, rondjes draaien om het echte gevoel heen. Je zag hoe de cursist begon te wiebelen op haar stoel, ze wilde eigenlijk het liefste ingrijpen, vragen stellen of in ieder geval iets doen.
Na een korte stilte koos ze ervoor om niets te zeggen. Ze ademde rustig en bleef gewoon zitten. En op een gegeven moment stopte de cliënt met praten, zakte zichtbaar in haar lijf en de tranen kwamen. Op datzelfde moment zuchtte de hond die naast hen lag diep en legde zijn kop op de grond. Alsof ook hij voelde dat er ruimte was gekomen. Het hele veld veranderde. Het werd stiller en de energie werd zachter. Iedereen in de ruimte voelde het verschil.
Wat levert Holding Space op voor een coach?
Holding Space vraagt oefening en soms ook geduld, maar het levert je als coach ontzettend veel op:
- Diepere verbinding: cliënten voelen zich werkelijk gezien en gehoord.
- Meer vertrouwen: doordat je niet haast of duwt, ontstaat veiligheid.
- Authentieke inzichten: cliënten komen zelf tot ontdekkingen die blijvend zijn.
- Zelfontwikkeling: je leert je eigen neigingen en patronen beter kennen.
En het is ook een vaardigheid die je levensbreed in kunt zetten, want Holding Space is echt niet alleen waardevol in coachsessies. Het verandert ook hoe je met je hond, je partner, je kinderen of collega’s omgaat. Vaak merken cursisten dat hun relaties verdiepen, omdat ze leren luisteren en aanwezig zijn zonder oordeel.
Ik hoop dat je na het lezen van deze blog weet dat Holding Space altijd beschikbaar is. Het begint bij een ademhaling. Bij een moment van stilte. Bij de keuze om niets te hoeven doen, behalve aanwezig zijn.
Liefs,
Danielle
Benieuwd naar meer?
Holding Space lijkt misschien klein of simpel, maar is een van de grootste cadeaus die je als coach kunt geven. In onze opleidingen maak je dit niet alleen theoretisch eigen, maar vooral ervaringsgericht. Samen met mensen en honden. Wil jij ontdekken hoe jij deze stille kracht kunt ontwikkelen en toepassen in je werk en leven? Dan nodig ik je van harte uit om eens een kijkje te nemen bij onze opleidingen.