Het is een vraag die me ontzettend vaak gesteld wordt. Of het nu in mijn masterclasses is of door mensen die overwegen een opleiding bij me te gaan doen: “Danielle, wanneer is een hond eigenlijk geschikt om mee te nemen in coaching?”. Vaak zie ik bij die vraag direct een bepaald beeld ontstaan. Mensen denken aan therapiehonden of gecertificeerde assistentiehonden. Honden die jarenlang intensief getraind zijn om in elke situatie onverstoorbaar rustig te blijven. En als ze dan naar hun eigen hond kijken (die soms blaft naar de postbode, weleens zijn dag niet heeft of gewoon niet zoveel zin heeft) denken ze al snel: dan zal dit werk wel niet voor ons weggelegd zijn.
Maar dat is precies het grootste misverstand dat er bestaat. In mijn werk kijken we namelijk op een heel andere manier naar de rol van de hond. Een hond die wordt “ingezet” als spiegel in een coachsessie hoeft niet perfect te zijn. Hij moet vooral zichzelf kunnen zijn. Juist dat is wat je hond zo waardevol maakt!
Je hond hoeft niet perfect te zijn
In mijn werk en in mijn opleidingen leren we honden geen trucjes. We trainen ze niet tot iets wat ze van nature niet zijn en we verlangen al helemaal geen perfectie. Een hond die wordt ingezet als spiegel in een coachsessie hoeft helemaal niets! Sterker nog als de hond gewoon hond mag zijn, is de spiegel des te zuiverder.
De hond moet vooral zichzelf kunnen en mogen zijn, met al zijn eigenaardigheden en imperfecties. Juist dat is wat hem zo ontzettend waardevol maakt in de sessies. Want die pure, ongefilterde reactie van een hond komt pas echt direct binnen op zielsniveau.
Moeten we dit een hond wel aandoen?
Hoewel een hond dus absoluut niet perfect hoeft te zijn, is er voor mij wel een hele duidelijke ondergrens. En die ligt bij veiligheid en welzijn.
Ik vind het van essentieel belang dat een hond in de basis sociaal is naar mensen. Als een hond niet sociaal is naar mensen, of als een hond heel angstig is… moeten we hem dit werk dan wel willen aandoen? Dient dat het welzijn van de hond? Het antwoord is voor mij heel simpel en helder: nee.
We mogen een hond nooit forceren in een setting waarin hij zich onveilig voelt, puur omdat wij zo graag met hem willen coachen. Het welzijn van de hond staat altijd op de allereerste plaats!
Het natuurlijke talent van mijn hond Saartje
Kijk bijvoorbeeld naar mijn eigen hondje Saartje. Zij is van nature heel open, nieuwsgierig en stabiel. Ze is een echt mensenhondje en wordt oprecht blij van contact.
Als zij een coachsetting of een groep binnenloopt, doet ze het prachtig. Niet omdat ze daar jarenlang op getraind is of omdat ik haar bepaalde commando’s geef, maar simpelweg omdat dit gedrag dicht bij haar ware aard ligt. Het kost haar geen bakken met energie om aanwezig te zijn in de ruimte, omdat het natuurlijk stroomt. Dat is haar unieke “kwaliteit”.
De leeftijd van je hond is wel een harde eis!
Naast het sociale stuk is er nog een heel belangrijk aspect waar we de hond in bescherming moeten nemen. En dat is zijn leeftijd en ontwikkeling. Een jonge hond is nog volop bezig met het ontdekken van de wereld, het vormen van zijn eigen identiteit en zenuwstelsel. De indrukken en de energetische lading van een opleidings- en coaching setting zijn simpelweg te zwaar voor een brein dat nog in de groei is.
Daarom ben ik hier heel strikt in: honden die jonger zijn dan 1 jaar wil ik echt nog niet in het opleidingscentrum zien. Een puppy of jonge puberhond hoort te spelen, te ontdekken en te landen in zijn eigen lijf. Geef ze de tijd om eerst gewoon volwassen te worden.
Kijken naar de individuele hond
Laatst deelde iemand in mijn masterclass dat ze border collies had. En dat die weleens de neiging hadden om zenuwachtig of hyperalert te zijn. Betekent dat dan dat ze niets toe kunnen voegen? Zeker niet.
Juist die alertheid kan in een opstelling een prachtige dynamiek zichtbaar maken, bijvoorbeeld rondom thema’s als veiligheid, grenzen of innerlijke onrust bij de cliënt. Maar het vraagt wel dat we heel specifiek gaan kijken naar de individuele hond. En het vraagt dus ook een enorme alertheid van jou als coach.
Je moet heel specifiek, zonder oordeel, gaan kijken naar de individuele hond en de context van de sessie. Wat is nog helpend voor de spiegel? En waar schiet de hond in zijn eigen overlevingsmechanisme(s)?
De valkuil van de sensitieve hond
Veel honden die ik in dit werk tegenkom zijn enorm sensitief. Die gevoeligheid is een prachtige kwaliteit in de coaching. Ze voelen de kleinste verschuivingen in de onderstroom feilloos aan. Maar tegelijkertijd is die sensitiviteit hun allergrootste valkuil.
Mijn witte herder Sev is daar het perfecte voorbeeld van. Sev is ontzettend gevoelig en pikt alles op. Juist daarom zette ik hem echt nooit in bij grote groepen of in sessies met kinderen. Daar wordt het hem simpelweg te veel, daar voelt hij zich niet prettig bij. En dat respecteer ik volledig.
Sensitieve honden zijn namelijk net sponzen. Ze slurpen de energie, de spanning en de onverwerkte emoties van de cliënt op. Als coach moet je jezelf voortdurend afvragen:
- Wanneer zit mijn hond vol?
- Wat heeft hij nodig om die energetische ballast weer los te laten?
Op die momenten heeft de hond ons keihard nodig om de grens te trekken.
Er is wat mij betreft geen checklist
Er bestaat wat mij betreft dus geen checklist of een kant-en-klaar handboek waarin je kunt afvinken of je hond ‘geschikt’ is. Je leert het niet uit de boeken. Je leert het alleen door te gaan kijken, te onderzoeken en heel bewust te ervaren in de praktijk.
- Wat laat mijn hond zien?
- Hoe reageert zijn lijf als er een cliënt binnenkomt met bijv. diep verdriet of opgekropte boosheid?
- Wat laat mijn hond zien op de energetische laag?
- Waar liggen zijn grenzen?
De sleutel hierin is de intuïtieve verbinding tussen jou en je hond. Jij kent je hond het allerbeste. Jij ziet de subtiele signalen (het wegdraaien van de kop, een kleine verandering in de ademhaling, of juist het heel bewust opzoeken van de cliënt). En jij bent dus zijn stem en zijn beschermer in de praktijkruimte.
Welzijn gaat namelijk echt veel verder dan alleen een fysieke mand om in te rusten na een sessie. Het gaat over het begrijpen van wat het energetisch met je hond doet (op de 5 holistische lagen).
Kijk naar de hond die voor je staat!
Uiteindelijk nodigt dit werk ons uit om te kijken naar wat past bij jouw specifieke hond. Wat kan hij aan? Wat wil hij zelf? En waar liggen zijn grenzen?
Dus nee, je hoeft geen “perfecte” hond te hebben om prachtig bij te dragen aan jouw sessies. Je hebt een hond nodig die puur mag zijn wie hij is. En een coach die bereid is om met vlijmscherpe eerlijkheid te kijken naar wat past bij die specifieke hond. Want pas wanneer wij de verantwoordelijkheid nemen om onze honden te beschermen en hun grenzen te respecteren, ontstaat er een veilige bedding waarin het systeem zijn helende werk kan doen.
En wat ga je dan uiteindelijk doen met de hond in coaching?
Ik zeg altijd: een hond is geen instrument, maar een representant van het veld. We laten de hond “gewoon” hond zijn in de ruimte, terwijl wij met de cliënt aan de slag gaan. En juist daarin zit de pure magie en de kracht van dit werk.
Als we werken met de hond vanuit zijn of haar natuurlijke instinct, dan fungeert de hond als spiegel en richtingaanwijzer voor de onderstroom in het leven en het familiesysteem van de mens. We nemen hem mee in een opstelling of een systemische oefening, binnen in de praktijkruimte of buiten in de natuur. De hond reageert daarbij op de pure energie in het veld.
Door het gedrag van de hond worden patronen zichtbaar die anders verborgen blijven. Want de hond laat altijd zien wat er op dat moment aangekeken mag worden. Hoe de hond reageert, ligt vooraf nooit vast. Er is geen handleiding en we kunnen er geen label op plakken. Het is telkens weer een unieke beweging op de energetische laag van dat specifieke moment.
Wat laat de hond je zien?
De hond is vrij om te laten zien wat hij wilt. Soms loopt hij weg en gaat hij ergens in een hoek liggen, soms draait hij alleen zijn kop weg. En een ander moment komt hij juist heel dichtbij of gaat hij pal tussen jou en de cliënt in staan. Hij reageert puur op wat er op dat moment in de onderstroom leeft. Als coach ga je samen met de cliënt kijken naar die signalen: wat laat de hond ons zien?
Om die dynamiek helder te krijgen en dieper te onderzoeken, ondersteunen we de sessies met bijvoorbeeld vloerankers of coachkaarten. De kracht van de hond is hierin echt dat hij in een split second het onderbewuste zichtbaar maakt. Hij helpt de cliënt om het hoofd, de hart en de buik weer te verbinden. En laat aan de buitenkant zien wat er vanbinnen nog niet gezien kon worden.
Wil jij leren coachen met jouw hond als spiegel?
In de opleiding Systemisch en energetisch werken met honden leer ik je hoe je de hond (jouw eigen hond of die van je klant) op een zuivere manier kunt meenemen in je sessies als spiegel van de menselijke ziel. We gaan voorbij de buitenkant en duiken recht de onderstroom in.
Je leert opstellingen en systemische werkvormen begeleiden, waarbij het welzijn en de grens van de hond áltijd vooropstaan. Maar het is ook een reis naar binnen: wie ben jij als coach? En wat kom je zelf nog tegen? Het is een intensieve, geaccrediteerde vakopleiding (AAI level 3) waarin je leert werken op zielsniveau en leert coachen vanuit je diepste intuïtie.
De nieuwe groep gaat binnenkort weer van start!